Yerli Et Nedir?

Yerli Et Nedir?

14 Şubat 2020


Yerli hayvan, yerli dana, yerli et, yerli ırk, yerli besi… Son yılların en büyük ekonomik ve siyasi tartışmalarından biri olan “%100 yerli” kavramı, piyasadaki her üründe olduğu gibi kırmızı ette de konuşuldu ve birçok anlam karmaşasına yol açtı. Tüketiciler, konuyla ilgili yazılı ve görsel basında yapılan doğru-yanlış bilgi bombardımanının ardından kasaplarına birçok soru yöneltti. Peki, yerli et-ithal et konusunun özünde ne yatıyor? Sizler için derledik.

Yerli Irk / Kültür Irkı Ayrımı

Yerli sığır ırkları, Türkiye kökenli veya en az birkaç yüzyıl önce Anadolu’ya getirilmiş sığır ırklarını tanımlar. Yerli sığır ırklarımız genellikle küçük cüsseli, et ve süt verimi düşük, meralarda düşük maliyetle beslenen hayvanlardır. Ülkemizde veteriner genetik biliminin geç gelişimi ile, yerli sığır ırklarımız diğer ülkelerde kullanılan hayvan ırklarının verim anlamında gerisine düşmüş, bu sebeple artan nüfus ve şehirleşmeye ayak uydurabilmek için cumhuriyetin kuruluşundan itibaren Holstein, Jersey, Simental ve Brown Swiss gibi sığır ırkları ülkemize getirilerek üretilmiş ve yerli ırklarla melezlenmiştir. Bugün hayvancılıkla uzaktan-yakından alakası olan birçok kişi Holstein ırkını “Alaca”, Brown Swiss ırkını ise “Esmer” veya “Montofon” isimleriyle, Türkiye orjinli yerli ırklar olarak bilmektedir. Kulağa şaşırtıcı gelebilir fakat; yerli olarak tanımlanan sığır ırklarının sayısı, bugün büyükbaş hayvan nüfusumuzun yaklaşık %10’una oluşturur.

Tüketici eğilimlerinin kuzu etinden dana etine yönelmesi ve et tüketiminin artmasıyla “etçi ırk” sığırcılık önem kazanmıştır. Bu sığırlar, yıllarca süt veriminden ziyade hızlı kilo artışı ve et kalitesi dikkate alınarak çiftleştirildiğinden, besici, kasap ve tüketici açısından daha olumlu sonuçlar veren "kültür ırklarıdır". Türkiye’de en yaygın etçi sığır ırkları Angus, Limuzin, Şarole ve Etçi Simmental’dir. Etçi ve sütçü kültür ırkları, yerli-kültür melezleriyle beraber büyükbaş nüfusumuzun %90’ını oluşturmaktadır.

Yerli Dana / İthal Dana

Ülkemiz hayvancılığı, artan maliyet baskısı ve köyden kente yoğun göç sebebiyle sık sık üretim düşüşleri yaşamaktadır. Bu düşüşlerin tüketiciye et-süt fiyatında artış olarak yansımasını engellemek için, ne yazık ki, son yıllarda yüksek ölçekte büyükbaş hayvan ithalatı yapılmaktadır. Büyükbaş ithalatının bir bölümü damızlık amaçlı iken, büyük çoğunluğu besilik ve kesimlik hayvanlardan oluşmaktadır. Yıllardır artan maliyetlere rağmen etin çiftçiden çıkış fiyatının artmaması, orantısız artan ithal hayvan arzı ve baskılanan süt fiyatları yüzünden damızlık hayvanların kesime gitmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bunun sonucunda besiciler, süt üreticileri ve damızlık yetiştiricileri besleyecek hayvan bulamadığından yoğun miktarda hayvan ithalatı gerçekleşmiştir. Bugün, et ve süt üretiminde kullanılan büyükbaşların çoğunluğu, ya bir-iki nesil önce ithal edilmiş sığırlardan doğmuştur, ya da bizzat genç yaşta ülkemize besi amaçlı getirtilmiştir.

Yerli Et / İthal Et / Yerli Besi

Ekonomik nedenlerden dolayı et tüketiminin düşmesi ve tüketici tarafında artan fiyat kaygısı sebebiyle, “kesimlik/kasaplık dana” ve et ithalatı ile çıkış yolları aranmıştır. Kasaplık dana, besisini tamamlamış, ülkemize getirilen ve kısa sürede kesilen danaları tanımlar. Bu şekilde tedarik edilen etler, doğrudan karkas/parça et ithalatıyla birleştiğinde hem ülkemiz üreticisi aleyhinde haksız rekabet oluşturmakta, hem de halk sağlığı ve et kalitesi yönünden kuşku uyandırmaktadır. Kamuoyu ve basın yoluyla gündeme gelen “ithal et” kavramı, tüketicilerin etin kaynağını sorgulama eğilimlerini artırmıştır. Geleneksel satıcılar, “tamamen yerli hayvan”, “doğal otlayan yerli ırk dana” gibi söylemlerle tüketiciyi ikna etmeye çalışırken, kurumsal markaların pazarlama departmanları “%100 yerli besi”, “çiftliklerden iyi et”, “kaynağı belli” gibi sloganlar oluşturmuştur. Dana etinin Türk çiftçisinden satın alınma fiyatının kat be kat aşağısında satılan bu etlerin Türkiye’de geçirdiği besinin, kesimden önce yediği saman ve içtiği sudan öteye gitmeyeceği açıktır.

 

 duvee.com.tr

Whatsapp Sipariş Hattı x İletişime geçmek için hemen tıklayınız Tıklayınız
T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.